jykyr

فرزندان دختر و پسر، از میان طبقات سه گانه ارث، در طبقه اول می باشندطبقه اول شامل فرزندان، پدر و مادر و همسر می باشد. خصلت طبقه اول اینست که تا زمانی که میت دارای ورثه از طبقه اول باشد، به سایر طبقات که شامل خواهر و برادر و عمو و عمه و خاله و … می باشد ارثی تعلق نمی گیرد.

اما در خصوص سهم الارث دختر و پسر مرحوم، میبایست حالت های مختلف را در نظر گرفت برای مثال بر حسب اینکه مرحوم علاوه بر فرزند، دارای همسر و یا پدر و مادر باشد یا خیر و یا اینکه دارای تک فرزند باشد یا خیر وضعیت سهم ارث فرزندان دختر و پسر، متفاوت است. در این نوشتار به بررسی کامل حالت های مختلف سهم الارث دختر و پسر و همچنین با ارایه مثال هایی این مبحث را به روشنی بیان می نماییم.

ارث و موانع آن

قبل از توضیح راجع به مقدار سهم الارث دختر و پسر باید به این نکته توجه کرد که مقادیر ذکر شده همه در صورتی به فرزند دختر یا پسر تعلق می گیرد که اولا متوفی دارای مال باشد و از بدهی ها و دیونش مالی باقی بماند و ثانیا هیچ کدام از موانع ارث در او نباشد.

8ukutk

موانع ارث از قرار زیر است:

قتل: یکی از مواردی که موجب انگیزه قاتل برای ارث بردن می باشد قتل پدر یا مادر برای بردن ارث می باشد. قانون گذار برای جلوگیری از قتل های این چنینی با انگیزه مالی قتل را مانع ارث دانسته و در صورت قتل، قاتل ارث نمی برد.

کفر: کافر از مسلمان ارث نمی برد. اگر میان ورثه مسلمان همه کافر باشند و فقط یک نفر مسلمان باشد او همه ی ارث را می برد حتی اگر جز طبقه پایینتر ارث باشد.

ولادت ناشی از زنا: دختر یا پسری که مادر و پدر آن ها ازدواج شرعی انجام نداده اند از آنها ارث نمی برند.

لعان: معنای لعان نفرین زن و شوهر نسبت به هم می باشد. به این صورت است که مرد به همسر خود اتهام زنا می زند و در محضر دادگاه قیام می کند و می گوید که خدا را شاهد می گیرم که در ادعای خود صادق هستم و لعنت خدا به من اگر دروغ بگویم و در مقابل زن قیام می کند و می گوید: به خدا سوگند که دروغ است که مرد در ادعای خود صادق نیست و اگر راست بگوید خدا مرا لعنت کند.

بعد از لعان ازدواج و محرمیت از بین می رود و فرزند به دنیا آمده نیز از پدری که او را نفی می کند ارث نمی برد.

حالت های مختلف ارث دختر و پسر

به طور کلی، میزان سهم الارث دختر و پسر در هر کدام از حالت های زیر متفاوت است. ولی باید این نکته را ذکر کرد که اگر میت، دختر و پسر داشته باشد یک سوم ارث به دختر و دو سوم آن به پسر می رسد. ولی اگر میت تک پسر داشت همه ی ارث به تنها وارث او یعنی پسر میرسد در تک دختر هم همین است اما به اصطلاح دو سوم آن را به فرض و تقسیمی که در قانون برای تک دختر گفته شده می برد و بقیه را به رد (یعنی رد ما بقیه ارث ) ولی پسر قرابت بر است و فرض تقسیمی ای برای او در نظر گرفته نشده است.

در زیر حالت های ارث دختر و پسر شرح داده شده استthtj

میزان سهم الارث تک پسر

چنانچه مرحوم تنها دارای یک پسر باشد بدون آنکه پدر یا مادر و نیز همسر داشته باشد، کل ارث، به فرزند پسر تعلق می گیرد.

میزان سهم الارث تک دختر

دختر نیز چنانچه تنها ورثه مرحوم باشد، کل ارث را مالک می شود. با این تفاوت که یک دوم آن را به فرض و مابقی را به رد، به ارث می برد در حالیکه پسر کل ترکه را به قرابت به ارث می برد.

منظور از فرض، آن میزان از سهم الارث می باشد که در قانون میزان آن تعیین شده است. برای مثال سهم همسر که در صورت داشتن فرزند یک هشتم می باشد. اما منظور از قرابت سهم الارثی است که در قانون تعیین نشده بلکه پس از محاسبه فرض ها مابقی آن به آن اشخاص می رسد برای مثال، پسر قرابت بر است و دختر فرض بر.

بنابراین، زمانی که ورثه متوفی (شخص فوت شده) برای مثال شامل پسر و چند دختر و مادر باشند ابتدا سهم فرض بر ها یعنی مادر و دختران که مشخص است را کنار میگذاریم و مابقی را به پسر می دهیم. به اصطلاح پسر ته کاسه خور است.

به همین دلیل در حالت های زیر ما حالتی را که ورثه شامل پسر و سایر وراث طبقه اول باشند ذکر نکرده ایم. زیرا سهم پسر میزانی است که پس از کنار گذاشتن سهم فرض بر ها به وی تعلق می گیرد.

میزان سهم الارث دو پسر یا بیشتر

چنانچه ورثه میت، عبارت باشند تنها از دو یا چند پسر بدون آنکه همسر یا پدر و مادر، وجود داشته باشند، تمام ارثیه به صورت مساوی بینشان تقسیم می شود.

نحوه تقسیم ارث میان دو دختر یا بیشتر

در صورتیکه ورثه میت عبارت باشند از دو یا چند دختر، بدون آنکه میت دارای پدر و مادر و یا همسر باشد، در این صورت کل ارثیه به صورت مساوی بینشان تقسیم می شود.

hyyjt

نحوه تقسیم ارث میان فرزندان دختر و پسر باهم

 

چنانچه متوفی دارای چند فرزند دختر و پسر باهم باشد بدون آنکه پدر و مادر و یا همسر مرحوم وجود داشته باشند، در این صورت ارثیه به صورت (پسر دو برابر دختر)، بینشان تقسیم می شود.

 

نحوه تقسیم ارث میان پدر با یک دختر

 

چنانچه ورثه متوفی (شخصی که فوت کرده) عبارت باشند از پدر وی و دختر او، یک ششم از ارثیه، به پدر می رسد و یک دوم نیز به دختر و مابقی نیز به نسبت سهم ارث آنها، بین آن ها تقسیم می شودیعنی یک چهارم باقیمانده برای پدر و سه چهارم باقیمانده برای دختر. 

 

نحوه تقسیم ارث میان مادر با یک دختر

 

چنانچه ورثه میت عبارت باشند از مادر وی به همراه یک دختر مرحوم، یک ششم از ارثیه به مادر و یک دوم به دختر به ارث می رسد.

 

نحوه تقسیم ارث میان پدر و مادر با یک دختر

 

در صورتیکه ورثه متوفی عبارت باشند از پدر و مادر مرحوم و یک دخترش، یک ششم اموال، به پدر، یک ششم به مادر و یک دوم به دختر می رسد و باقیمانده اموال نیز به نسبت سهمشان بینشان تقسیم می شود.

 

نحوه تقسیم ارث میان پدر و مادر با چند دختر

 

در صورتیکه ورثه عبارت باشند از یکی از پدر یا مادر میت به همراه یک دختر، نحوه تقسیم به این صورت است که یک ششم ارثیه به پدر یا مادر تعلق می گیرد و دو سوم نیز به دختر هاباقیمانده به نسبتی که میان سهم پدر یا مادر و دختر ها وجود دارد بینشان تقسیم می شود.

 

نحوه تقسیم ارث میان پدر و مادر و چند دختر

 

چنانچه ورثه متوفی عبارت باشند از پدر یا مادر به همراه چند دختر، نحوه تقسیم به این شکل است که یک ششم از ارث به پدر یا مادر (هر کدام که وجود داشته باشند) و دو سوم نیز به دختران می رسد که میبایست میان خود تقسیم کننددر این حالت برخلاف حالت های بالا، چیزی از ارث باقی نمی ماند که بخواهیم اضافه بر سهمشان بینشان تقسیم نماییم.

منبع: vakiltop.com